Zo nu en dan ontdekt men onder zwerfstenen typen die een nieuw gidsgesteente blijken te zijn. Dit laatste vooral dankzij stenenverzamelaars die jaar in jaar uit hun vakantie doorbrengen in Zweden, Noorwegen of Finland. Daar gaat men op zoek naar typerende gesteenten die wellicht een nieuw gidsgesteente kunnen opleveren. Vergelijking van de meegenomen gesteentemonsters met zwerfstenen levert zo nu en dan verrassingen op. Dit was ook het geval met Västervikkwartsiet.

 

 

Vastervikkwartsiet_1


Västervikkwartsiet bezit een typisch grijsblauwe tot licht amethist-achtige

kleur.

 

 

 

Kwartsiet is een hard kwartsgesteente dat door metamorfose uit zandsteen

ontstaat. Daarnaast kent men ook zogenaamde diagenetische kwartsieten met

vergelijkbare eigenschappen. Deze laatste, bikkelharde kwartsgesteenten ontstaan

in vochtig-warme klimaten vrij dicht onder het oppervlak door het volkomen dichtkiezelen van de poriën van zandsteenpakketten, waardoor deze in dichte, keiharde gesteenten veranderen. Er bestaan dus kwartsieten die metamorfose hebben ondergaan en vergelijkbare gesteenten die dit niet hebben ondergaan en dus nog sedimentair zijn.


 

 

Bij metamorfe kwartsieten zijn de afzonderlijke zandkorrels bij hoge

druk en verhoogde temperatuur, diep in de aardkorst, vervormd en tegelijk gerekristalliseerd. De

korrels zijn daarbij sterk vertand en innig met elkaar vergroeid. Op de

breuk zijn dergelijke gesteenten fijn borstplaatachtig dicht maar soms

ook glasachtig met de kenmerkende vetglans die kwarts eigen is.

 
 

 
 

Vastervikkwartsiet_2


Västervikkwartsiet. De ietwat gewolkte structuur is kenmerkend voor

deze kwartsieten.

 



 

 

Aan de zuidoostkust van Zweden bij de plaats Västervik komt een

karakteristiek type (meta)kwartsiet voor die van buiten en ook op doorslag

blauwachtig grijs van kleur is. De intensiteit van de blauwe kleur is

variabel. Soms is de kleur enigszins paarsblauw waardoor de herinnering

aan amethist opgeroepen wordt. De meeste zwerfstenen echter zijn

grijsachtig met een meer of minder duidelijke blauwe kleurzweem, waar soms nog iets van rood

doorheen schijnt. Van dichtbij valt op dat het gesteente een ietwat

gewolkte structuur bezit.

 

 

In de keientuin in Borger liggen meerdere Västervikkwartsieten, dus zeldzaam is

dit nieuwe gidsgesteente bepaald niet. Eén ervan, waarvan de kleur

lokaal licht amethistkleurig is, heeft in de keientuin een aparte plaats

gekregen.

 

 

De blauwe kleur in kwarts en kwartsgesteenten komt in Scandinavië

vrij veel voor. Veel granieten bezitten blauwe kwarts, bepaalde rapakivigranieten en porfieren niet

uitgezonderd. De oorzaak van de blauwe kleur kan verschillend zijn. In

sommige rapakivi's wordt de kleur veroorzaakt door zeer fijn verdeelde,

uiterst kleine naaldjes van rutiel. Deze verstrooien alleen het blauwe

licht uit het kleurenspectrum, net als fijne stofdeeltjes in de lucht die

verantwoordelijk zijn voor de blauwe kleur daarvan. In andere gevallen

kan de kleur veroorzaakt zijn door roosterfouten in kwartskristallen

of gewoon doordat net als in gletsjerijs het rode licht uit het lichtspectrum

geabsorbeerd wordt waardoor het blauw wordt gereflecteerd.

 

 

 

Vastervikkwartsiet_3


Västervikkwartsiet. Vooral als de stenen nat zijn komt de blauwe kleur

tot uitdrukking.

 

 

 

Wat de typische blauwe kleur in Västervikkwartsiet veroorzaakt, is niet bekend.

Opvallend is de blauwe kleur wel, vooral als de steen nat is. 





 

 

 

 

© 2010-heden Kijkeensomlaag.nl
Flag Counter