Veruit de meeste granieten bevatten als glimmersoort zwarte biotiet, vandaar dat men ook wel spreekt van biotietgraniet. Onder noordelijke zwerfstenen zijn biotietgranieten bijzonder talrijk. Daarnaast vinden we als zwerfsteen ook granieten met meer en andere glimmers.
 

 

 

Granieten met enkel zilverkleurige muscoviet als glimmer zijn erg zeldzaam. Grof- en grootkorrelige pegmatietgraniet bevat daarentegen regelmatig veel grote glimmende blaadjes van deze zilverwitte glimmer. Maar pegmatiet is een ander gesteente, ook in ontstaanswijze. Graniet met alleen muscoviet komt als zwerfsteen weinig voor.

Men noemt deze graniettypen naar het opvallende glimmerbestanddeel muscovietgraniet. En wat te denken van

granieten met zowel zwarte biotiet als zilverwitte muscoviet? Ook

die bestaan. Die noemt men heel toepasselijk tweeglimmergraniet.


 

 

Tweeglimmergraniet_van_Angermanland_-_Drogeham_FrJPG Tweeglimmergraniet_detail_-_Drogeham_Frjpg
Tweeglimmergraniet van Angermanland - Zwerfsteen van Drogeham (Fr.) met gepolijst oppervlak. Tweeglimmergraniet van Angermanland, detail van vorige foto.


 

 

Tweeglimmergraniet is ook onder onze Scandinavische

zwerfstenen vertegenwoordigd. Dit graniettype komy verhoudingsgewijs

weinig voor, maar is op grond van beide glimmersoorten niet

moeilijk te herkennen. Sterker nog, er bestaan drie soorten

gidsgesteente die als tweeglimmergraniet ontwikkeld zijn. 

Een ervan is Stockholmtweeglimmergraniet. Het is een mondvol, maar

Stockholmgraniet is een zeer gelijkmatig ontwikkelde, homogene

en tevens kleinkorrelige grijswitte tot grijsgele graniet. De

hoofdmassa van Stockholmgraniet iwordt gevormd door een normale

biotietgraniet, maar sommige typen bevatten naast biotiet talrijke

schubjes zilverwitte muscoviet. Stockholmgraniet komt voor in

Uppland en Södermanland in Midden-Zweden. De Zweedse stad

Stockholm is op deze graniet gebouwd.

 


 

Stockholmgraniet_muscoviethoudend_-_Sellingerbeetse_GrJPG Tweeglimmergraniet_van_Angermannland__-_Hoge_Veld_Norg
Stockholmgraniet - Zwerfsteen van Sellingerbeetse (Gr.). In de meeste gevallen is de kleinkorrelige Stockholmgraniet ontwikkeld als een normale biotietgraniet. Van dit graniettype zijn echter ook tweeglimmergranieten bekend. Tweeglimmergraniet van Angermanland - Zwerfsteen van het Hoge Veld, Norg (Dr.)

 


 

De bekendste zwerfsteensoort van tweeglimmergraniet is die van Angermanland,

in Noord-Zweden. Deze graniet vormt een vrij makkelijk

herkenbaar gidsgesteente. Hij komt samen met een

tweeglimmergneis voor aan de kust van Angermanland in

Noord-Zweden, bij de plaatsen Ornsköldsvik en Härnösand. Bij Härnosand komt nog een derde type tweeglimmergraniet voor. Deze is grijswit en plaatselijk ook wel rose-achtig van kleur. Härno tweeglimmergraniet is opvallend grofkorreliger dan het normale type van Angermanland. De voorkomens van tweeglimmergraniet in die hoek van Zweden maken onderdeel uit van de Svecofenniden. Deze Svecofenniden vormen een gordel van gesteenten die ooit ontstaan zijn ten gevolge van plaatbotsingen. Het huidige oppervlak van tweeglimmergraniet in Angermanland vomt een deel van een uitgestrekter geheel dat beschouwd kan worden als

het restant, zeg maar ‘wortels’, van een zeer oud, 

afgesleten en verdwenen hooggebergte uit het Precambrium. 

 


 

Tweeglimmergraniet_van_Angermannland_-_Hoge_Veld_Norg_DrJPG Tweeglimmergraniet_van_Angermanland_detail_-_Hoge_Veld_Norg
Tweeglimmergraniet van Angermanland - Zwerfsteen van het Hoge Veld, Norg (Dr.). De korrelstructuur van dit type is door gebergtedruk enigszins veranderd. Tweeglimmergraniet van Angermanland, detail van vorige foto.

 


 

Tweeglimmergraniet van Angermanland is destijds bij de

vorming van het hooggebergte ontstaan uit gemetamorfoseerde

en voor een groot gedeelte opgesmolten, sedimentaire

gesteenten. De oorspronkelijke sedimenten werden bij de

plaatbotsing, die verantwoordelijk was voor het ontstaan van

het Svecofennidisch hooggebergte, vele kilometers diep de

aardkorst ingeperst. Hoge druk en dito temperatuur zorgden

daarbij als het ware voor een langzame hergeboorte waaruit

deze tweeglimmergraniet ontstond. Tweeglimmergraniet wordt

ook wel aangeduid als een S-type graniet, maar dat laatste is

meer iets voor liefhebbers.


 

 

Tweeglimmergraniet_-_Emmerschans__DrJPG Tweeglimmergraniet_detail_-_Emmerschans_DrJPG
Härnö tweeglimmergraniet - Zwerfsteen van Emmerschans (Dr.). Dit is duidelijk een grover gekorreld graniettype dat ook tot de groep van Angermanlandgranieten gerekend kan worden. Härnö tweeglimmergraniet, detail van vorige foto.


 

 

Zwerfstenen van tweeglimmergraniet zijn op het breukvlak

grijswit, lichtgrijs tot licht grijsrood van kleur. Ze zijn verder 

klein- tot middelkorrelig, soms ook ietwat porfierisch door de

aanwezigheid van iets grotere kaliveldspaten en kwartsen.

Naast kaliveldspaat komt plagioklaas voor. Beide veldspaten

hebben min of meer dezelfde kleur. Plagioklaas is door zijn geelwitte kleur vooral op te

merken aan de verweerde buitenzijde van de zwerfstenen.

Kwarts is talrijk aanwezig. De korrels zijn wisselend groot en

vormen hier en daar onregelmatige opeenhopingen. De kleur is

doorgaans grijsachtig. Hier en daar kunnen iets grotere kwartsen

voorkomen, die eveneens grijs zijn maar soms ook meer

blauwgrijs van kleur zijn.

Beide glimmersoorten, biotiet en muscoviet, komen gelijkmatig tussen veldspaat en

kwarts voor. De sterk glimmende schubjes zijn met het blote oog goed goed zichtbaar.  Biotiet

is van de twee het talrijkst, daar staat tegenover dat de zilverkleurige

muscovietschubjes meestal iets groter zijn.

Van de Angermanland tweeglimmergraniet bestaat ook een

meer gneisachtig type.






 

 

 

 

 

 
© 2010-heden Kijkeensomlaag.nl
Flag Counter